TÜKETİCİ HAKLARI VE REKABET HUKUKU FEDERASYONU (TÜRFED)
BASIN AÇIKLAMASI
ARAÇ MUAYENESİNDE KARTLA ÖDEMEYE EKLENEN HİZMET BEDELİ TARTIŞMALI: TÜKETİCİLERİN İADE TALEP ETME HAKKI VAR!
Zorunlu araç muayenesinde, ödeme yönteminden kaynaklanan ek maliyetler tüketicinin sırtına yüklenmemelidir.
Ülkemizde araç muayene hizmetini sunan TÜVTÜRK istasyonlarında, kredi kartı veya banka kartıyla yapılan ödemelerde muayene ücretine ek olarak “hizmet bedeli” adı altında bir tutar tahsil edilmesi, tüketici hakları açısından ciddi tartışmalara yol açmaktadır.
2026 yılı için otomobil muayene ücreti yaklaşık 3.288 TL olarak belirlenmiştir. Ancak kartla ödeme yapan tüketiciler, bu tutarın üzerinde ek bir ödeme yapmak durumunda kalabilmektedir.
Tüketici Hakları ve Rekabet Hukuku Federasyonu (TÜRFED) olarak, zorunlu bir hizmetin bedelinin ödenmesi sırasında tüketicilere ilave mali yük getirilmesini hukuki açıdan sorgulanması gereken bir uygulama olarak değerlendiriyoruz.
HUKUKİ DAYANAK: 5464 SAYILI KANUN’UN 17. MADDESİ
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 17. maddesi, üye işyerlerinin kart kullanımı nedeniyle tüketiciden komisyon veya benzeri adlar altında ilave ödeme talep etmesini yasaklamaktadır.
Öte yandan, araç muayene istasyonlarında alınan ek tutarın bir ödeme hizmeti sağlayıcısı tarafından tahsil edildiği belirtilmektedir.
Bu nedenle söz konusu bedelin hukuki niteliği, tahsilatın hangi kuruluş tarafından ve hangi sözleşmesel ilişki kapsamında yapıldığı, tüketicinin yeterince bilgilendirilip bilgilendirilmediği ve alternatif ödeme yöntemlerinin gerçek anlamda erişilebilir olup olmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
Bir bedelin “hizmet bedeli” olarak adlandırılması, o bedelin hukuka uygunluğunu tek başına ortaya koymaz.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında da tüketici aleyhine dengesizlik yaratan sözleşme koşulları ve bilgilendirme yükümlülükleri yönünden uygulamanın incelenmesi gerektiği kanaatindeyiz.
TÜKETİCİLER NE YAPMALI?
- Belgelerinizi saklayın. Araç muayene faturası, kart ödeme belgesi ve varsa ayrıca tahsil edilen hizmet bedeline ilişkin dekontları muhafaza edin.
- Ek ücretin açıklamasını talep edin. Bedelin hangi kuruluş tarafından, hangi gerekçeyle ve hangi hizmet karşılığında tahsil edildiğini yazılı olarak öğrenmeye çalışın.
- İade hakkınızı arayın. Haksız veya hukuka aykırı tahsilat yapıldığını düşünüyorsanız, ilgili kuruluşa iade başvurusunda bulunabilir; uyuşmazlığın niteliğine ve parasal sınırına göre Tüketici Hakem Heyetine başvurabilirsiniz. Başvurular e-Devlet üzerinden de yapılabilmektedir.
Her başvurunun sonucu somut olayın özelliklerine ve yetkili merciin değerlendirmesine bağlıdır.
TÜRFED GENEL BAŞKANI CÜNEYT KÖŞE:
“Araç muayenesi, vatandaşlarımızın yerine getirmek zorunda olduğu yasal bir yükümlülüktür. Tüketicinin bu zorunlu hizmetin bedelini banka veya kredi kartıyla ödemesi nedeniyle ek bir maliyetle karşılaşması kabul edilebilir bir uygulama olarak görülmemelidir.
Kart kullanımından kaynaklanan komisyonların tüketiciye farklı isimler altında yansıtılıp yansıtılmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Ödeme hizmetinin kim tarafından sunulduğu, bedelin nasıl belirlendiği ve tüketicinin gerçek bir seçim hakkına sahip olup olmadığı şeffaf biçimde ortaya konulmalıdır.
Tüketicilerimize çağrımız açıktır: Ödeme belgelerinizi saklayın, ek tahsilatların gerekçesini sorgulayın ve gerektiğinde yasal başvuru yollarını kullanın.
TÜRFED olarak bu uygulamanın hukuki yönden incelenmesi, tüketicilerin mağduriyetlerinin giderilmesi ve gerekli düzenleyici tedbirlerin alınması için ilgili kurumlar nezdinde girişimlerde bulunacağız.”
TÜRFED, tüketicilerin ekonomik çıkarlarının korunması, şeffaf ücretlendirme ve adil ödeme koşullarının sağlanması amacıyla konunun takipçisi olacaktır.
Mağduriyet yaşadığını düşünen tüketiciler, federasyonumuzun iletişim kanallarından bilgi ve yönlendirme talebinde bulunabilir.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Cüneyt KÖŞE
Genel Başkan
Tüketici Hakları ve Rekabet Hukuku Federasyonu (TÜRFED)